Vlaamse studenten aan de hogeschool of de universiteit doen veel langer over een opleiding dan hun leeftijdgenoten elders in Europa. Om het aantal ‘eeuwige studenten’ terug te dringen, heeft minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA, foto) extra maatregelen op de regeringstafel gelegd.
Vakken meenemen, schuiven met studiepunten of opleidingen uitsmeren over meerdere jaren: het fenomeen van ‘de eeuwige student’ is niet nieuw, maar het komt wel steeds vaker voor. Van de studenten die in 2021 aan een bachelor begonnen, slaagde amper 28 procent erin om hun diploma binnen de voorziene studieduur te behalen. In 2008 was dat nog 36 procent.
Ook met het studierendement – hoeveel lessen studenten op een jaar succesvol afronden – is het volgens onderwijsexperts “dramatisch” gesteld. In 2023 slaagde 23 procent van de studenten die aan een opleiding beginnen voor minder dan 30 procent van de vakken. In 2019 was dat 20 procent van de trajectstarters.
Onderwijsminister Demir bereidt daarom nieuwe maatregelen voor om het aantal eeuwige studenten af te remmen. Dat vernam De Morgen en blijkt uit een voorlopig wetsontwerp dat onze redactie kon inkijken.
Een van de voorstellen is om eerstejaarsstudenten pas te laten doorgaan als ze slagen voor minstens 30 procent van hun vakken. “Uit de gegevens blijkt dat studenten die bij hun eerste inschrijving minder dan 30 procent studierendement behalen, zelden nog met succes de opleiding afronden”, is het argument. Verschillende Vlaamse universiteiten passen die regel al toe.
Daarnaast zouden studenten ieder jaar 80 procent in plaats van 60 procent van hun opgenomen vakken moeten verzilveren, anders volgen bindende voorwaarden het jaar erop. Ten slotte zouden studenten elk vak nog maar twee keer mogen opnemen – een regel die nu enkel bestaat voor eerstejaarsstudenten.
De Vlaamse Vereniging van Studenten vindt de plannen van Demir erg streng. Op het kabinet van de minister benadrukken ze dat het voorstel “compleet voorbarig” is. In maart komen er nieuwe cijfers over de studievoortgang van Vlaamse studenten. Pas dan wil Demir haar voorstel officieel lanceren.
Volgens onderwijsexpert Wouter Duyck (UGent) zijn strengere regels meer dan welkom. “In het verleden is al gebleken dat ze werken.” Hij verwijst naar de ‘harde knip’ van de vorige onderwijsminister Ben Weyts (N-VA): een maatregel die studenten verplicht om alle vakken van het eerste jaar binnen twee jaar succesvol af te ronden.
Duyck ziet een aantal verklaringen voor het feit dat studenten hun studies steeds langer rekken. Het systeem van studiepunten is meest evident: dat laat studenten toe om vrij te puzzelen met vakken, wat de druk verlaagt om van de eerste keer te slagen. “Daarnaast is er de dalende kwaliteit in het secundair onderwijs, de toename van online lessen na corona en – een onderschat probleem – de explosie van studentenarbeid”, zegt hij. “In 2020 was 70 procent van de Vlaamse studenten tijdens het schooljaar als jobstudent aan de slag. In 2004 was dat slechts 30 procent. Al die dingen zorgen ervoor dat studenten steeds minder in de aula aanwezig zijn en we weten dat dat een negatieve invloed heeft op de leerprestaties.”
Marnix Int Panis
Verschenen in het Het Laatste Nieuws, 23 januari 2026, PDF
