“LO in Latijn-Wiskunde of literatuur op de bakkersschool: laat dat vallen”

Het Laatste Nieuws*, Ma. 19 Apr. 2021, Pagina 3

“Laat alle kinderen weer naar school gaan. Voltijds. En wel nú.” In een forse open brief dringt de Belgian Pediatric Covid-19 Task Force aan op een volledige opening van de scholen, ook voor de tweede en derde graad. Onderwijsexpert Wouter Duyck roept scholen intussen op om voor de laatste acht weken van het schooljaar keuzes te maken. Welke vakken zijn essentieel? En welke niet?

De open brief telt meer dan vijftig ondertekenaars, de meesten verbonden aan universiteiten en ziekenhuizen. Behalve om pediaters gaat het ook om kinder- en jeugdpsychiaters. Samen vertegenwoordigen ze de Belgian Pediatric Covid-19 Task Force, die binnen de aanpak van de coronacrisis onder andere de Risk Assessment Group en Sciensano adviseert. Het gaat om een groep van experten die in het maatschappelijk debat niet altijd even luid van zich laat horen, maar dat is dan ook net de reden van de open brief: een stem krijgen, even luid als die van de horeca, de kappers, de middenstand en al die andere groepen die zich roeren als er gesproken wordt over versoepelingen.

Depressies, geweld

Als er één versoepeling aan de orde moet zijn, laat het dan die van de scholen zijn, zeggen de ondertekenaars. Ze schrijven dat scholen een immense rol hebben in de ontwikkeling van kinderen, niet alleen op academisch vlak maar ook op dat van geestelijke gezondheid. Sluit scholen en de schade is aanzienlijk, zeggen ze. “De gezondheidsschade bij jongeren gaat in stijgende lijn onder de vorm van lusteloosheid, prikkelbaarheid, eenzaamheid, verlies van motivatie en stijgende stress”, aldus de brief. “Onze gezondheidsdiensten worden overspoeld door zorgwekkende gezondheidsproblemen bij jongeren. Suïcidepogingen. Automutilatie. Anorexia nervosa. Depressie. Intrafamiliaal geweld. Obesitas. Overmatige blootstelling aan schermen. Schadelijk internetgebruik zoals cyberpesten en sexting.” En dus: scholen open, vinden de ondertekenaars. Hoognodig, zeggen ze, niet alleen om weer leerstof in de hoofden te pompen, maar ook omdat scholen een essentiële rol spelen in de gezondheid van jongeren.

Motor van de epidemie

Delphine Jacobs is kinderpsychiater aan de UCL en één van de ondertekenaars van de brief. “We weten intussen dat de impact van een schoolsluiting – studies bevestigen dat – op epidemiologisch vlak minimaal is. Scholen zijn niet dé motor van deze epidemie. Wat we ook weten, is dat de impact van een schoolsluiting op lange termijn zorgwekkend is. Het is nú dat jongeren hun persoonlijkheid en hun sociale kring vormen. Veel van de mentale problemen waar volwassenen mee kampen, vinden hun oorzaak in de adolescentie.” Als de scholen tijdens dit laatste trimester niet voltijds opengaan voor de tweede en de derde graad, dreigen de problemen alleen maar groter te worden, zegt Delphine Jacobs. “Jongeren ervaren een immense schoolse stress. Ze zijn overbevraagd. In hun week thuis moeten ze op zelfstandige basis heel veel leerstof verzetten. Hun andere week, op school, zit vol ondervragingen. Dat gaat zo niet langer.”

Professor cognitieve psychologie en onderwijsexpert Wouter Duyck (UGent) staat voor honderd procent achter de open brief. “Er zijn in deze coronacrisis weinig dingen waar we zo eensgezind over zijn als over de beperkte epidemiologische baten van een schoolsluiting. Ik hou de wetenschappelijke studies in de gaten, ik beschik over 31 artikels die duidelijk zeggen dat de impact van een schoolsluiting beperkt is. Slechts drie artikels beweren het tegendeel.”

Moeilijke oefening

In de open brief roepen de ondertekenaars op om in het derde trimester de focus te leggen op essentiële leerstof, al moeten er ook tijd en middelen worden vrijgemaakt voor verbindende en verrijkende activiteiten. Essentiële leerstof laten primeren, dat vindt ook onderwijsexpert Wouter Duyck. “De leerachterstand van onze jongeren is immens. Kunnen we dat nog goedmaken of niet? Experten verschillen daarover van mening, maar we hebben de verdomde plicht om het minstens te probéren. Ik denk niet dat we álle leerstof moeten afwerken. We zullen daar keuzes in moeten maken. Ik roep leraars, vakgroepen en scholen op om de komende weken goed na te denken over welke leerstof en welke vakken cruciaal zijn. Je hoeft niet alles te geven. Maak keuzes. Denk na over wat essentieel is. Sommige scholen doen dat al. In een zesde jaar Latijn-Wiskunde zou je kunnen overwegen om de les lichamelijke opvoeding te laten vallen. In de richting Sportwetenschappen dan weer niet. In een beroepsrichting Hotel kan ik me voorstellen dat het vak patisserie nu moet primeren op Nederlandse literatuur. Net zoals er wel richtingen bestaan waarin je de levensbeschouwelijke vakken tijdelijk zou kunnen schrappen. Dat zijn moeilijke oefeningen, maar het moment is aangebroken om ze te maken.”

Mee aan tafel

“Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik de scholen zo snel mogelijk volledig open wil voor alle leerlingen”, reageert Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) op de open brief. “De pediaters zitten mee aan tafel in ons onderwijsoverleg. We delen absoluut de bezorgdheid over de leerlingen die school moeten missen.”

Verschenen in Het Laatste Nieuws, 19 april 2021, PDF

Comments are closed.

Post Navigation