Klassieke taal staat onder zware druk in secundair onderwijs

d het Grieks. Die boodschap zullen duizend leerlingen volgende week geven tijdens een manifestatie in het Gentse stadscentrum. Maar het aantal leerlingen dat Herodotos of Homeros bestudeert, blijft fors dalen.

Het Gentse Sint-Baafsplein moet komende woensdag blauw-wit kleuren. Zo’n duizend leerlingen en honderd leerkrachten komen er samen voor de Dag van het Grieks, dat wordt georganiseerd door het Pedagogisch-Didactisch Centrum, de onderwijskoepels, de UGent en de KU Leuven. Zij zullen er samen met advocaat Jef Vermassen een pleidooi houden voor de waarde van het Grieks in het Vlaamse secundair onderwijs.

Het aantal leerlingen dat voor Grieks kiest, blijft fors dalen. Vorig schooljaar ging het om 5.064 leerlingen, een daling van 14,5 procent ten opzichte van acht jaar daarvoor. De gestage neergang van de taal van Homeros is geen unicum. In dezelfde periode daalde het aantal latinisten in spe met 18,6 procent. Natuurlijk blijft Latijn wel een stuk populairder: vorig schooljaar bestudeerden 23.339 leerlingen de taal van de Romeinen.

Slaagpercentages

“Bij leerlingen en leerkrachten leeft de angst dat het Grieks een stille dood sterft”, zegt mede-organisator Mark Janse, professor Griekse taalkunde aan de UGent. “Maar het Grieks heeft wel degelijk nut. Wie het heeft gevolgd, komt in het hoger onderwijs vaak beter voor de dag. Vergeet ook de rijke Griekse literatuur en filosofie niet. De Grieken hebben een enorme stempel op onze beschaving gedrukt. Het zou een groot verlies betekenen als we dat wegsnijden uit onze middelbare scholen.”

Niet iedereen maakt zich hierover zorgen. Geregeld gaan er stemmen op die vraagtekens plaatsen bij het nut van de klassieke talen. Cognitief psycholoog Wouter Duyck (UGent) bood vorig jaar fel weerwerk. “De klassieke talen hebben hun plaats in het onderwijs van de 21ste eeuw”, schreef hij in deze krant. “Ze garanderen vandaag een goede cognitieve ontwikkeling, die later zal toelaten om meer specifieke vaardigheden te ontwikkelen.”

Hij wees erop dat de slaagpercentages van jongeren die Grieks studeerden hoger liggen. Zij maken bijvoorbeeld meer kans om het toegangsexamens arts/tandarts met succes af te leggen. Zulke boodschappen kunnen de daling van het aantal leerlingen dat Grieks volgt niet stuiten. Volgens pedagoog Pedro De Bruyckere (Arteveldehogeschool/Universiteit Leiden) heeft dat waarschijnlijk te maken met de opkomst van STEM (wetenschap, technologie, engineering en wiskunde).

“In veel scholen wordt STEM als het nieuwe Grieks of Latijn aangeboden. Moeten we dat jammer vinden? Het hangt ervan af. Misschien kiezen leerlingen nu wel bewuster voor Grieks. Ik denk wel dat deze evolutie

een maatschappelijk debat waard is. Je kunt een eventuele teloorgang van het Grieks in het secundair onderwijs niet zo problematisch vinden, maar wat volgt er dan nog? We zien in het buitenland dat vanuit een nutsdenken heel veel humane richtingen, zoals literatuur of filosofie, onder druk staan. In Nederland overwoog nota bene de Erasmus Universiteit Rotterdam om haar filosofiefaculteit te sluiten.”

Moed

Exacte cijfers zijn niet beschikbaar, maar volgens verschillende waarnemers staat de Griekse taal in Vlaanderen ook door efficiëntiedenken onder druk. Vandaag bieden nog 175 middelbare scholen Grieks aan, maar scholen moeten naar verluidt studierichtingen sluiten omdat ze te weinig leerlingen aantrekken. René Schroyens, directeur van het Sint-Romboutscollege in Mechelen, ziet hoe leerlingen van nabijgelegen scholen voor aanvang van het vijfde jaar speciaal de overstap maken.

“In het vijfde en zesde jaar volgen zo’n 20 tot 25 leerlingen Grieks. STEM in het aso is vooral window dressing. De technische instituten zijn daarvoor veel beter geplaatst. Wij zetten niet in op STEM, maar schuiven juist klassieke studies naar voren. Het gaat hier om een humanistische traditie van vijfhonderd jaar oud. Wij willen die in ere houden en maken bewust promotie voor het Grieks. Het vraagt moed en overredingskracht, maar scholen kunnen dat voor een stuk echt wel sturen.”

REMY AMKREUTZ  (verschenen in De Morgen, 2 mei 2018, PDF)

Comments are closed.

Post Navigation